View Full Version: 7 ḱ quan thế giới cổ đại

Diễn đàn > News - Tin Tức Giật Gân > 7 ḱ quan thế giới cổ đại


Title: 7 ḱ quan thế giới cổ đại


chickrose - December 22, 2006 07:13 AM (GMT)
7 ḱ quan thế giới cổ đại

Người xưa quan niệm 7 là con số linh nhất. V́ thế chỉ có 7 kỳ quan cổ đại, nếu có thêm kỳ quan nào nữa th́ họ không xếp vào hàng kế tiếp. Theo thứ tự về mức độ kỳ vĩ, 7 kỳ quan được xếp như sau:

Kim Tự Tháp Giza
Đền thờ nữ thần Artemis
Lăng mộ vua Maussollos
Vườn treo Babylon
Tượng thần Zeus
Tượng khổng lồ của thần Mặt Trời Helios
Ngọn hải đăng Alexandria

Danh sách 7 kỳ quan thế giới cổ đại được lập vào khoảng thế kỷ thứ 2 trước Công Nguyên. Nhưng, những ư tưởng đầu tiên đă xuất hiện từ trước đó, trong tác phẩm "History" của Herodotus vào thế kỷ 5 trước Công Nguyên. Hàng thập kỷ sau, nhiều sử gia Hy Lạp cũng đă viết các tác phẩm mô tả những đền đại, công tŕnh vĩ đại bấy giờ. C̣n tại Ai Cập, Callimachus (305-240 trước Công Nguyên), người quản lư thư viện Alexandria đă viết "Bộ sưu tập những kỳ quan thế giới". Nhưng, những ǵ chúng ta biết về bộ sưu tập này chỉ c̣n chính tựa đề, bởi v́ nó đă bị thiêu hủy cùng với thư viện Alexandria nổi tiếng.

Bản danh sách cuối cùng được lập vào thời Trung Cổ. Ngày nay, những bằng chứng khảo cổ học đă làm sáng tỏ nhiều bí ẩn xung quanh lịch sử của chúng qua hàng thế kỷ.

Kỳ quan được xếp đầu tiên trong danh sách 7 kỳ quan của thế giới cổ đại, kỳ quan lâu đời nhất, vĩ đại nhất và cũng chính là kỳ quan duy nhất c̣n tồn tại (trong 7 kỳ quan cổ đại kể trên) lại tiếp tục đứng đầu trong danh sách các kỳ quan thế giới ngày nay.

1. Kim tự tháp Giza - The Great Pyramid of Giza
The only surviving wonder of the ancient world, the Pyramids of Egypt (Giza), were the phenomenal achievement of Egyptian construction and engineering. Built between 2600 and 2500 B.C., the three pyramids at Giza encompass more than 5 million limestone blocks which were painstakingly transported via timber sleds and by being rolled over the top of logs. As cranes were as yet unheard of, each block had to be dragged via ramps up to its designated place. According to Herodot, the largest of the three pyramids, known as the Great Pyramid, (about 146 meters high) took 20 years to complete and served as the tomb for the Egyptian Pharoah Khufu. The pyramids represented the link between heaven and earth and were a signal to Horus, God of the World.

2. Vườn treo Babylon - The Hanging Gardens of Babylon
A magnificent garden paradise said to have been built in 7th century B.C. in the middle of the arid Mesopotamian desert, the Hanging Gardens of Babylon were testimony to one man's ability to, against all the laws of nature, create a botanical oasis of beauty amid a bleak desert landscape. King Nebuchadnezzar created the gardens as a sign of esteem for his wife Semiramis, who, legend has it, longed for the forests and roses of her homeland. The gardens were terraced and surrounded by the city walls with a moat to repel invading armies. There remains doubt, however, amongst historians and archaeologists as to whether this lost paradise ever existed, given that excavations at Babylon have left no definitive trace of this mythical oasis.

3. Tượng thần Zeus - The Statue of Zeus at Olympia
This gold and bejeweled statue was commissioned in 438 B.C. by the Council of Olympia in reverence for Zeus, the ruler and most powerful of the Olympian gods. The great statue was the work of the Athenian sculptor Phidias and was constructed inside the Parthenon, the great temple overlooking the city. According to Philo of Byzantium, this was the most inspiring of all the seven wonders of the ancient world: 'Whereas we greatly admire the other six wonders, we kneel in front of this one in reverence...'. The statue of Zeus was later destroyed along with its temple after an earthquake in 170 B.C.

4. Đền thờ nữ thần Artemis - The Temple of Artemis at Ephesus
The greatest temple of the ancient world, the Temple of Artemis once stood as the most magnificent accomplishment to Greek civilization and Hellenistic culture, built in tribute to Artemis, the Greek goddess of the Hunt, Mistress of Nature, Protector of wild beasts and sister of Apollo. The Temple of Artemis is located in Ephesus (in modern day Turkey), which was to become the richest seaport in Asia Minor. It once consisted of 127 marble columns each standing 20 meters (60 feet) tall. First built in the 6th century B.C., the temple was destroyed by fire 200 years later and then rebuilt under the supervision of Alexander the Great. The great temple was eventually yielded to successively by invading Gothic hordes, earthquakes, and plunderers. Today, only a solitary column remains of this once glorious structure.

5. Lăng vua Maussollos - The Mausoleum at Halicarnassus
Built between 370 and 351 B.C., this monumental tomb was dedicated to King Mausolus of Caria by his grieving wife, Queen Artemisia, as a memorial to their great love. According to Plinius the Mausoleum once stood 50 meters (40 feet) high and was surrounded by 36 columns, standing atop a marble pedestal at the intersection of the two main streets of Halicarnassus. The Mausoleum stood relatively intact until 1522 A.D., when it was ordered destroyed as an example of Pagan art.

6. Tượng thần Mặt Trời Helios - The Colossus of Rhodes
A gigantic bronze statue that once stood 32 meters (110 feet) high on a marble plinth, the Colossus of Rhodes was built by its citizens to revere the Sun God Helios who supposedly helped Rhodes to ward off Demetrius of Macedonia. Constructed by the engineer Chares of Lindos, the Colossus of Rhodes was completed after ten years of meticulous work so that the legs would sustain the enormous weight of the giant statue. Unfortunately, in 227 B.C., an earthquake caused the Colossus to crack at the knee and set it in motion so that it collapsed into pieces. Even so, the statue was so admired that it was left lying in huge fragments for over 900 years until its valuable parts were brought to Syria.

7. Ngọn hải đăng Alexandria - The Lighthouse of Alexandria
Serving to guide ships through the labyrinth of sandbars that created havoc for merchants attempting to reach the port of Alexandria in Egypt, the Lighthouse or Pharos of Alexandria was the only ancient wonder to have served a practical purpose. Built 299 - 79 B.C. the lighthouse stood some 500 feet above the city's western harbour and was financed by the Greek merchant Sostratus who wanted to help ensure the safety of shipping traffic. Polished bronze mirrors were specially devised to reflect sunlight out to sea during daytime, and fires were lit at night to serve as a beacon for lost ships at night. The tower stood relatively intact until a series of earthquakes and gradual deterioration from natural elements caused the structure to collapse and eventually be dismantled for its stones.

chickrose - December 22, 2006 07:24 AM (GMT)
I.VƯỜN TREO BABYLON

user posted image

Vườn treo Babylon, một kiệt tác tiêu biểu của nền văn minh Lưỡng Hà thời cổ đại và là một công tŕnh kiến trúc tráng lệ độc nhất vô nhị. Vườn treo Babylon được xây dựng năm 3000 trước CN bên bờ nam sông Euphrates và cách thủ đô Baghdad, Iraq, 90km về phía Nam. Từ xa xưa, Babylon đă được mệnh danh là "Cửa Thần" rất linh thiêng. Trước khi cuộc chiến tranh Iraq nổ ra, mỗi năm có hàng chục vạn tín đồ, khách du lịch trên khắp thế giới đổ về đây cúng lễ cầu phúc và du lịch thưởng ngoạn kỳ quan tráng lệ bậc nhất thế giới.


user posted image
Nhân loại có lẽ c̣n phải mất nhiều công sức giải mă mới có thể lư giải nổi câu hỏi, tại sao ở một vùng đất phần lớn là sa mạc, chỉ có dầu mỏ và ruồi vàng với những người nông dân lại có thể xây dựng được công tŕnh kiến trúc tráng lệ và bền chắc tồn tại cùng thời gian suốt 5.000 năm qua? Babylon từng là thủ đô của Vương quốc Babylon cổ đại và là trung tâm thương mại sầm uất nhất vùng Tây Á, nơi "con đường tơ lụa" đi qua.

user posted image
Công thức tưới tiêu của vườn treo Babylon


Tổng thể khu vườn treo Babylon là những tường thành hùng vĩ, cung điện nguy nga tráng lệ, đường sá, cầu cống... phản ánh tŕnh độ thẩm mỹ, óc sáng tạo, đặc biệt kỹ thuật tính toán xây dựng rất cao của những người nông dân Lưỡng Hà cổ đại. Chính v́ vậy, vườn treo Babylon được công nhận là một trong 7 kỳ quan của thế giới và là niềm tự hào không chỉ của nhân dân Iraq mà c̣n của cả nhân loại.
Và hiện nay, không chỉ các nhà khảo cổ học mà nhân loại tiến bộ trên thế giới đều hết sức lo lắng và bất b́nh trước thông tin báo chí đă nêu gần đây: Vườn treo Babylon ở Iraq, một trong 7 kỳ quan thế giới đă tồn tại hơn 5.000 năm nay có nguy cơ bị biến mất. Đúng vậy, vườn treo nổi tiếng này hiện đang dần trở thành đống hoang tàn v́ sự tàn phá của những lính Mỹ tại Iraq. <c̣n nguyên nhân v́ sao xin được miễn nêu ra v́ liên quan đến chính trị, mong các bạn thông cảm



**********************************************


chickrose - December 22, 2006 07:24 AM (GMT)

II. HẢI ĐĂNG ALEXANDRIA :

user posted image

Hải đăng Alexandria do triều đại Ptolemy xây dựng trên đảo Pharos ngoài khơi thành phố Alexandria thủ đô Ai Cập một thời, nơi có thư viện Alexandria nổi tiếng. Alexandria được mệnh danh là ḥn ngọc lấp lánh của Địa Trung Hải, thành phố lớn thứ hai và là cảng chính của Ai Cập hiện nay. Alexandria do kiến trúc sư Dinocrates (332 – 331 TCN) xây dựng tại vị trí của một ngôi làng cổ Rhakotis theo ư nguyện của Alexander đại đế để bất tử hoá tên ông. Không bao lâu sau, Alexandria trở thành trung tâm văn hoá, chính trị, kinh tế và tri thức của Ai Cập. Đến nay nhiều di tích vẫn c̣n tồn tại, Alexandria là thủ đô của triều đại Ptolemy với vô số tượng đài, đền miếu. Nơi đây mọc lên hải đăng Alexandria và thư viện Alexandria. Các nhân vật lịch sử của Ai Cập, La Mă như Cleopatra, Julias Caesaz, Mark Antony và Octavian đều có dính líu ít nhiều đến thành phố này. Alexandria nằm ở tây bắc sông Nile trải dài trên dải đất hẹp giữa Địa Trung Hải và hồ Mariut. Nó có hai xa lộ lớn và một đường xe lửa đẫn đến Cairo. Thành phố là nơi nghỉ mát mùa hè nổi tiếng nhất Trung Đông.


user posted image
Hải đăng Alexandria có lẽ là kỳ quan duy nhất trong bảy kỳ quan cổ đại được sử dụng vào mục đích phục vụ cuộc sống hằng ngày. Nó hướng dẫn cho tàu bè đi lại an toàn tại cảng lớn. Đối với các kiến trúc sư th́ hải đăng c̣n là công tŕnh xây dựng cao nhất thế giới, và là tấm gương phản chiếu ánh sáng vào ban ngày (ban đêm sử dụng đèn báo) vẫn c̣n là điều bí ẩn đối với nhiều nhà khoa học. Theo sử sách, tấm gương nh́n thấy từ xa 50 km.

Không lâu sau Alexander đại đế mất, vị tướng Ptolemy Soter của ông lên nắm quyền tại Ai Cập. Chính Ptolemy đă đôn đốc việc xây dựng thành phố Alexandria, thủ đô mới. Ngoài khơi thành phố là đảo nhỏ Pharos. Đảo nối với đất liền bằng con đê biển Heptasđaion được xem là cảng thứ hai của thành phố. Tàu buồm đi lại tấp nập quanh và trong khu vực cảng nên cần có một ngọn hải đăng hướng dẫn để không mắc cạn tại dải bờ biển thoai thoải không dốc. Ptolemy vạch kế hoạch xây dựng ngọn hải đăng vào năm 230 TCN nhưng khi ông mất nó mới hoàn tất dưới triều đại của Ptolemy Philadelphus, con trai ông. Sostratus, người cùng thời với Euclid, là kiến trúc sư trưởng công tŕnh nhưng bản tính toán chi tiết hải đăng và các công tŕnh phụ trợ do thư viên Alexandria làm. Hải đăng được dâng hai vị thần cứu rỗi : đó chính là Ptolemy Soter và Berenice, vợ ông. Trong hàng thế kỷ, hải đăng Alexandria, c̣n được gọi là đèn biển Pharos phát huy hiệu quả rất tốt trong việc hướng dẫn tàu bè. H́nh ảnh của nó được in trên cả các đồng tiền La Mă. Khi người Arập chinh phục Ai Cập họ hết sức khâm phục Alexandria và sự giàu có của thành phố này. Nhưng giới cầm quyền mới dời thủ đô đến Cairo để cắt đứt sự nối kết với Địa Trung Hải. Tấm gương trên ngọn hải đăng được tháo ra một cách bất cẩn nên không thể lắp đúng vào chỗ cũ. Năm 956 SCN, một trận động đất gây thiệt hại nhẹ cho ngọn hải đăng. Hai trận động đất mạnh sau đó (1303 và 1323) tiếp tục gây thiệt hại lớn cho công tŕnh. Năm 1449, thương buôn Arập nổi tiếng Ibu Battuta nói là ông ta không thể đi vào công tŕnh đă đổ nát này. Chương cuối cùng của hải đăng Alexandria khép lại vào năm 1480 khi phó vương Ai Cập Mamelouk quyết định củng cố hệ thống pḥng thủ của Alexandria bằng cách xây một công sự kiên cố ngay trên vị trí của ngọn hải đăng bằng cách sử dụng chính các vật liệu lấy từ nó.


user posted image
Mô tả chính xác, chi li nhất về hải đăng Alexandria là mô tả của thương buôn Arập Abou–Haggay Al–Andaloussi. Ghé thăm hải đăng năm 1166, ông nêu chi tiết sự tráng lệ của lớp đá cẩm thạch bao quanh ngọn tháp. Theo ông th́ tấm gương trên ngọn hải đăng có công dụng đốt cháy các chiến thuyền của kẻ thù trước khi nó lọt vào cảng. Ngoài phần bệ, hải đăng có ba tầng : khối vuông thấp nhất cao 55,9 m có lơi tṛn, khối giữa cao 27,45 m và khối trên cùng cao 7,3 m có h́nh tṛn. Chiều cao tổng cộng của ngọn hải đăng là 117 m tính từ cột mốc số 0 là mực nước biển, tương đương ngôi nhà cao bốn mươi tầng. Trên nóc hải đăng là tượng thần Poseidon (thần biển cả, có bộ râu trắng, tóc trắng mắt xanh với dải băng cuốn quanh đầu như thần Zeus). Poseidon là con của thần Cronus và thần Rhea. Cronus đă nuốt Poseidon vào bụng nhưng lại nhả ra để ông lớn lên với các anh chị khác. Khi Cronus bại trận Poseidon trở thành vua biển cả và vua các ḥn đảo. Có lúc Poseidon được mô tả như vị thần trần truồng tay cầm đinh ba mà thần băo Cyclopes đă cho ông. Cây đinh ba biểu tượng cho vương quốc Poseidon, vương quốc thứ ba của vũ trụ (tức biển cả).




**********************************************

chickrose - December 22, 2006 07:25 AM (GMT)

III. TƯỢNG THẦN ZEUS Ở OLYMPIA :

user posted image

Đây là bức tượng của vị thần mà các cuộc thi tài thể thao Olympic cổ được tổ chức để tôn vinh ông. Tượng đặt tại thành phố cổ Olympia, nằm ở bờ biển phía tây Hy Lạp hiện nay, cách thủ đô Athens 150 km. Theo lịch Hy Lạp cổ bắt đầu từ năm 776 TCN th́ các cuộc thi đấu cũng bắt đầu từ năm đó. Bức tượng Zeus kỳ vĩ do kiến trúc sư Libon thiết kế và được xây dựng vào năm 450 TCN. Vào thời điểm nước Hy Lạp đang hùng mạnh, ngôi đền kiểu Doric quá tầm thường đơn giản nên cần có các sửa đổi lớn. Giải pháp là đặt một bức tượng khổng lồ trong đền. Điêu khắc gia Athens được giao nhiệm vụ "thiêng lieng"^ này. Nhiều năm sau đó, ngôi đền thu hút số du khách và người hành hương đến từ khắp nơi trên thế giới. Bước sang thế kỷ II TCN, bức tượng được tu sửa chút ít rồi đến thế kỷ I SCN, hoàn đế La Mă Caligula t́m cách đưa bức tượng về Rome nhưng giàn giáo do các nhân công của Caligula xây dựng bị đổ sụp. Sau khi các cuộc thi đấu Olympic bị cấm năm 391 SCN, hoàng đế Theodosius cũng ra lệnh đóng cửa đền Zeus. Sau đó thành phố Olympia bị động đất, trượt đất và ngập lụt tấn công. Đến thế kỷ V SCN, đền lại bị lửa làm hư hại. Nhưng trước đó, bức tượng đă dược những người Hy Lạp giàu có chuyển đến Constantinople và tượng đứng vững tại đây cho đến khi nó bị lửa làm thiệt hại nặng vào năm 462 SCN. Hôm nay bức tượng không c̣n lại ǵ ở ngôi đền cũ, trừ đá và vụn cát cùng nền và những chiếc cột bị găy của ngôi đền.

Điêu khắc gia Pheidias bắt đầu xây dựng bức tượng vào năm 440 TCN. Vài năm trước đó, ông đă phát triển một kỹ thuật đặc biệt dùng cho việc xây dựng các bức tượng bằng vàng và ngà. Kỹ thuật này sử dụng các khung gỗ lắp ghép như giàn giáo để phủ những tấm kim loại quư hoặc ngà voi lên mặt ngoài công tŕnh. Hiện di tích nhà xưởng của Pheidias ở Olympia vẫn tồn tại. Nó bằng kích cỡ và theo đúng hướng với ngôi đền Zeus cũ. Tại xưởng này, Pheidias cho đẽo, khắc những phần khác nhau của tượng trước khi mang đến đền lắp ghép. Nhưng khi bức tượng hoàn tất, ngôi đền lại quá nhỏ so với nó. Một số người cho rằng bức tượng không cân xứng với chiều cao dền. Thần Zeus ở trong tư thế ngồi, nếu ông đứng lên ngôi đền sẽ bị bung mái. Nhưng cũng có người khen ngợi ư đồ của Pheidias. Chính nguy cơ ngôi đền bị bung mái khi "vua các vị than"^` đứng lên đă tạo cảm hứng cho nhiều nhà thơ và sử gia. Bệ của tượng có bề rộng 6,5 m cao 1 m. Tượng cao 13 m tương đương với ngôi nhà bốn tầng. Bức tượng cao đến nỗi các du khách chỉ có thể mô tả về chiếc ngai vàng thần Zeus ngồi chớ không thấy rơ chi tiết cơ thể ông. Phần chân của chiếc ngai được trang trí bằng các tượng nhân sư và những vị thần chiếc thắng có cánh. Thần Apollo, Artemis và con gái của thần Niobe đều có mặt. Theo ghi chép của sử gia Hy Lạp Pausanias th́ trên đầu của thần Zeus là chùm tia Olive. Tay phải ông giữ biểu tượng chiến thắng làm bằng vàng và ngà voi. Tay trái ông giữ một quyền trượng có con ó đậu ở đỉnh.


VÀI D̉NG VỀ THẦN ZEUS

Là con của thần Kronos và thần Rheia, Zeus theo gương cha : lật đổ chính người sinh thành ra ḿnh. Khi Kronos giết cha (thần Uranus), người cha có điềm báo là ông cũng sẽ bị con trai bức hại. Do sợ hăi và tham lam, Kronos nuốt những đứa con đầu ngay lúc chúng ra đời nhưng khi Rheia sinh hạ đứa con thứ sáu Zeus bà đánh lừa chồng bằng cách đưa cho ông cục đá. Kronos nuốt cục đá và lời nguyền trở thành hiện thực. Zeus được nuôi nấng bí mật cho đến ngày đủ lớn để phục kích Kronos lúc đi săn. Ông đá Kronos vào bụng mạnh đến nỗi người cha già nua đă ói ra ḥn đá và năm đứa con (cả trai và gái) chưa tiêu hoá được. Đó là các thần Demeter, Hades, Hestia, Hera và Poseidon. Sau đó Zeus tuyên bố là lănh tụ của các vị thần thống trị các đỉnh núi và những đám mây. Ông cưới Hera xinh đẹp, chị ḿnh.

user posted image

Thần Zeus có nhiều mục tiêu phải hoàn thành trước khi cuộc chiến thành Troy kết thúc. Người Hy Lạp bao vây thành Troy được sự hỗ trợ của các vị thần Hera, Athene, Poseidon, Ares và Aphrodite nên trước sau ǵ họ cũng thắng. Trong lúc đó, thần Zeus đối mặt với cuộc nổi loạn trên đỉnh Olympus. Sau khi thần Aphrodite và thần Ares bị thương ở thành Troy, Zeus ra lệnh cho tất cả các vị thần đứng ngoài cuộc chiến. Riêng ông sẽ đích thân đến ngọn Ida để chỉ huy cuộc dẹp loạn và tạo uy thế cho Hector yêu dấu, chủ nhân Ida. Có nhiều con các vị thần tham gia cuộc chiến thành Troy. Con trai Sarpedon của Zeus chết tại chiến trường trên tay đứa con trai khác là Aias. Aphrodite bị thương khi bảo vệ thần Aineias. Askalaphos, con trai của Ares cũng bị giết và cả Achilleus con trai nữ thần Tethys cũng phải hy sinh. Có lúc cuộc chiến thất thế cho người Hy Lạp đến nỗi Hera buộc phải ra tay bằng cách đánh lừa Zeus để bí mật tung Poseidon vào cuộc chiến giúp người Achaian (Hy Lạp).

Nhưng tiếng thét của Poseidon làm Zeus thức dậy khi đang ngủ, ông phát hiện ra Hera đánh lừa ḿnh bằng nhan sắc và một đêm hoan lạc, phát hiện ra sự cứng đầu không vâng lời của Poseidon. Ông cử Hera đến Olympus đưa Iris và Apollo về. Iris được giao nhiệm vụ qui cố hương cho Poseidon, c̣n Apollo được giao trách nhiệm đẩy lùi người Achaian về tàu của họ như một cách trừng phạt. Thoả măn với những ǵ đạt được Zeus ra lệnh cho các vị thần tập trung ở Olympus. Ông cho phép họ chọn một trong hai bên giao chiến và tham gia chiến trường nếu thích. Sau đó Odysseus, vua vương quốc Ithaca đă dùng mưu mẹo đánh chiêm thành Troy (ngựa gỗ thành Troy) với sự giúp đỡ của các vị thần nhưng sự kiêu ngạo của Odysseus đă làm cho thần Poseidon tức giận và phải mất mười năm ông mới qui được cố hương.

user posted image
Poseidon



******************************************

chickrose - December 22, 2006 07:25 AM (GMT)

IV. ĐỀN ARTEMIS Ở EPHESUS :


user posted image
Artemis không chỉ đơn thuần là một ngôi đền mà c̣n là công tŕnh kiến trúc đẹp nhất thế giới theo đánh giá của các triết gia cổ đại. Đền được xây dựng để tôn vinh nữ thần săn bắn và thiên niên hoang dă của Hy Lạp, vị trí nằm tại thành phố cổ Ephesus gần thị trấn đương đại Selcuk cách thành phố Izmir (Thổ Nhĩ Kỳ) 50 km về phía nam.

Dù nền ngôi đền có từ thế kỷ thứ VII TCN, Artemis chỉ mới được xây dựng sau đó 150 năm. Công tŕnh đặt dưới sự bảo trợ của vua Croesus và do kiến trúc sư Hy Lạp Chersiphon thiết kế. Đến làm bằng đá cẩm thạch, trang trí bằng nhiều tượng đồng, sản phẩm của các thiên tài điêu khắc Pheidias, Polycleitus, Kresilas và Pheadmon. Đền vừa là chợ vừa là cơ sở tôn giáo. Trong nhiều năm nó là nơi tụ hội của các thương buôn, du khách, nghệ sĩ và các vị vua đến để bày tỏ ḷng tôn kính đối với nữ thần và dâng tặng đồ tế lễ. Các khai quật khảo cổ mới đây cho thấy nhiều tặng vật được chôn vùi, từ các tượng thần Artemis làm bằng vàng và ngà voi đến các ṿng, nhẫn, lac…('' có gốc gác xa như Ấn Độ và vùng Persca (Iran hiện nay).

Đêm 21–07–356 TCN, một người đàn ông Herostratus đốt đền với mục đích bất tử hoá tên ḿnh cùng ngôi đền. Có một sự trùng hợp kỳ lạ, cũng vào đêm đó Alexander đại đế ra đời. Về sau sử gia Plutarch viết rằng "do quá bận chăm sóc sự ra đời của Alexander nên nữ thần Artemis không rảnh tay bảo vệ ngôi đền thờ minh"`. Hai thập niên sau, đền được phục hồi. Khi Alexander chinh phục Tiểu Á, ông góp sức xây dựng lại ngôi đền.


user posted image
Vào thế kỷ thứ I, sau thiên chúa giáng sinh, thánh Paul ghé thăm Ephesus để truyền đạo thiên chúa nhưng người dân vùng này không có ư định bỏ rơi nữ thần của họ. Đến năm 262 SCN, đền lại bị người Goth phá huỷ lần nữa. Dù các cư dân Ephesus thề sẽ khôi phục lại ngôi đền nhưng đến thế kỷ thứ IV, do đa số họ đă chuyển sang đạo thiên chúa nên đền không c̣n ư nghĩa tôn giáo nữa. Sau đó thành phố Ephesus bị bỏ hoang cho đến thế kỷ XIX nó mới được khai quật. Công tŕnh đào bới đă làm lộ nền ngôi đền và con đường dẫn đến đền. Bước thứ hai là phục hồi một số cột để phục vụ du khách.

Nền đền Artemis có h́nh chữ nhật giống như đa số ngôi đền nào vào thời kỳ đó. Tuy nhiên khác với các công tŕnh cùng tuổi, Artemis có tầm nh́n bao quát các khu vườn rộng. Các bậc thềm quanh đền dẫn đến những cây cột đá cao 20 m. có 127 cây cột đá, và tất cả đều được trang trí rất đẹp. Sàn đền rộng 80 m x 130 m. trong đền chứa nhiều công tŕnh nghệ thuật kể cả bốn bức tượng đồng cổ Amazon do các nghệ sĩ lỗi lạc nhất vào thời đó khắc. Theo sử sách th́ khi thánh Paul đến thăm đền, nó c̣n có cả những cây cột mạ vàng và nhiều tượng bằng bạc. Ngoài ra c̣n nhiều bức tranh vẽ tuyệt mỹ. Dù không có chứng cứ lưu lại về bức tượng Artemis đặt giữa ngôi đền nhưng người ta tin rằng nó đứng ở đó cho đến lúc đền bị đốt.



VÀI NÉT VỀ NỮ THẦN ARTEMIS

Artemis và Apollo là hai con của thần Zeus và thần Leto. Cả hai đều sinh ra tại đảo Delos và gắn liền số phận với một loại cung tên : Apollo cung cong c̣n Artemis cung bạc. Artemis là một trong ba người không bị mê hoặc bởi thần Aphrodite (hai người kia là Hestia và Athene).

Artemis là bạn với loài người. Nữ thần nhảy múa khắp vùng thôn dă trong đôi xăng đan bạc để bảo vệ các loài thú hoang, nhất là thú nhỏ. Nàng cưỡi chiếc xe ngựa bạc băng qua bầu trời và bắn tên xuống mặt đất dưới ánh trăng. Giống như các thần Olympia khác, Artemis không thể bảo vệ được người thợ săn thiện xạ Shamandos trước mũi giáo của người Menelao trong trận đánh thành Troy.
Khác với Apollo, Artemis không thiện chiến nhưng bà có thể trừng phạt và giết chóc theo lệnh của Zeus. Trong trường ca THE ILIAD, Leto, mẹ của Artemis bị một phụ nữ Niobe lăng nhục. Niobe khoe khoang rằng bà có mười hai đứa con trong khi đó Leto chỉ có hai. Để trừng phạt Leto, Apollo giết sáu đứa con trai của bà ta, c̣n Artemis giết sáu đứa con gái. Trong trường ca THE ODYSSEY, Odysseus kể câu chuyện về ḥn đảo kỳ thú Syria, nơi không có chỗ cho cái đói và tuổi già. Khi thần số phận quyết định các cư dân cao quí của ḥn đảo phải chết, Artemis và Apollo ra tay bằng những mũi tên không gây đau đớn.

user posted image
Artemis thường bị nhập chung với nữ thần La Mă Diana.



*********************************************

chickrose - December 22, 2006 07:25 AM (GMT)

V. Lăng mộ vua Maussollos tại Halicarnassus, chúa tể xứ Caria vùng vịnh Percic

user posted image

Halicarnassus là thủ đô của một vương quốc nhỏ nằm bên bờ Địa Trung Hải. Năm 353 trước CN, vua Mausolus qua đời. Nữ hoàng Artemisia cũng là em gái của ông (theo tục lệ ở Caira th́ người cai trị vương quốc phải kết hôn với em gái ḿnh) quyết định xây một khu mộ thật lớn cho người chồng của ḿnh. Ngôi mộ trở thành một công tŕnh kiến trúc nổi tiếng thế giới đến nỗi cái tên Mausolus sau này đồng nghĩa với từ "ngôi mộ". Ngôi mộ cao bằng một ṭa nhà 14 tầng. Vua Mausolus không nổi tiếng nhưng chính ngôi mộ đă khiến cho cả nhân loại biết đến ông.


**********************************************

chickrose - December 22, 2006 07:26 AM (GMT)

VI. Bức tượng khổng lồ thần mặt trời Helios


user posted image
Pho tượng nữ thần Tự Do mặc áo choàng, tay đưa ngọn đuốc lên cao tại cảng New York, một h́nh ảnh biểu trưng của nước Mĩ có lẽ không mấy xa lạ với chúng ta. Nhưng, điều mà ít ai biết chính là bức tượng nữ thần Tự Do này c̣n có một tên gọi khác - "Modern Colossus" (Colossus = tượng khổng lồ), như là âm vang gợi nhớ đến một bức tượng khổng lồ khác cùng kích cỡ (khoảng 110 feet = 33m, cao tương đương một ṭa nhà hiện đại với 10 tầng), đă tồn tại cách đây hơn 2000 năm, cũng ở ngơ vào của một cảng biển sầm uất thời cổ đại và cũng là một biểu tượng của tự do : "Colossus of Rhode" - Tượng khổng lồ ở đảo Rhode.

Đất nước Hy Lạp cổ đại bị chia cắt bởi nhiều thành bang nhỏ. Trên đảo Rhode bấy giờ có 3 thành bang : Ialysos, Kamiros và Lindos. Năm 408 trước CN, các thành bang này kết hợp lại thành một lănh thổ thống nhất với thủ phủ tại Rhodes. Thành phố phát triển hưng thịnh và có mối quan hệ chặt chẽ về thương mại và kinh tế với nước liên minh Ptolemy * (Ai Cập) .

user posted image

Năm 305 trước CN, những người thuộc phe Antigonids của Macedonia, cũng là đối thủ của Ptolemie bao vây Rhodes, t́m mọi cách phá vỡ liên minh Rhodes - Ai Cập. Nhưng họ đă không thể xâm nhập vào thành phố. Hiệp ước ḥa b́nh đạt được vào năm 304 trước CN, những người phe Antigonid mở ṿng vây, rút lui, để lại nhiều trang thiết bị quân sự dồi dào của họ. Nhằm tổ chức kỷ niệm ăn mừng chiến thắng và thống nhất, người dân đảo Rhodes đă bán vũ khí đó, dùng tiền dựng nên bức tượng khổng lồ h́nh vị thần mặt trời - Helios. Bức tượng khổng lồ đứng kiêu hănh uy nghi ngay cửa ngơ vào cảng, sải chân dang rộng và tàu bè có thể đi lại bên dưới. Mỗi sáng sớm, mặt trời chiếu vào làm pho tượng đồng ánh lên rạng rỡ một biểu tượng của tự do và thống nhất.

* : sau khi Alexander Đại Đế chết, các tướng lĩnh của ông đă không kiểm soát được vương quốc quá rộng lớn mà đế quốc Macedonia vừa chiếm được (gồm Tiểu Á, vùng Lưỡng Hà, Ai Cập, Ba Tư, Afganistan và Turkestan). Tướng sĩ tranh nhau quyền hành, đế quốc tan ră và Macedonia suy từ đó. Có ba trong số các tướng sĩ của Alexander đă thành công trong việc chia vương quốc này là Ptolemy (Ai Cập), Seleucus và Antigons.

Bức tượng thần mặt trời khổng lồ này do nhà điêu khắc nổi tiếng Charles ở Lindos thực hiện. Tượng đúc bằng đồng, đế tượng làm bằng đá cẩm thạch. Tượng cao 33m. Riêng ngón tay cái vài người ôm không xuể, thật là một pho tượng khổng lồ.Công tŕnh tạc tượng Helios kéo dài 12 năm và hoàn thành vào năm 282 trước CN. Trong nhiều năm bức tượng được đặt trên đảo Rhodes cửa ngơ ra vào Địa Trung Hải của nước Hy lạp cổ. Cho đến khi xảy trận động đất kinh hoàng năm 266 trước CN, cả thành phố bị thiệt hại nặng và pho tượng thần mặt trời khổng lồ bị găy ở đầu gối, phần yếu nhất của pho tượng.

10 thế kỷ trôi qua, bức tượng khổng lồ vẫn nằm trong đống đổ nát. Năm 654 sau CN, Arab đánh chiếm đảo, họ tháo gỡ phần c̣n lại của pho tượng và bán cho một người Do thái ở Syrie. NgườI ta kể rằng cần đến 900 con lạc đà để chở những bộ phận của bức tượng khổng lồ đến Syrie. Từ đó đến nay không ai c̣n nh́n thấy bức tượng này nữa, tính từ lúc xây dựng cho đến khi bị phá hủy nó chỉ tồn tại có 56 năm, nhưng được xếp vào 1 trong 7 kỳ quan cổ đại của nhân loại.



user posted image


***********************************************

chickrose - December 22, 2006 07:26 AM (GMT)

VII. KIM TỰ THÁP GIZA

user posted image

Phía bờ tây sông Nile, sừng sững những Kim tự tháp hùng vĩ. H́nh dạng độc đáo với nền móng vững chắc tiếp đất và chóp nhọn chọc trời là minh họa cho một sự kết hợp giữa tŕnh độ kỹ thuật cùng sự cam kết tâm linh của người Ai cập cổ đại.

Thời hoàng kim về xây dựng kiến thiết của Ai cập kéo dài trong suốt Thời kỳ thứ 3, từ 2868 đến 2613 trước CN. Mục đính chính của các Kim tự tháp là nơi hầm mộ chôn cất các pharaoh và các quan chức cao cập của triều đ́nh. Nền móng của nền quân chủ Ai cập dựa trên sự bất tử của các pharaoh, do vậy xác nhận sự tồn tại của "kiếp sau".

Kim tự tháp vừa để tôn vinh các pharaoh, vừa là nơi các vị này chờ đợi trước khi được gia nhập vào thế giới mới. Người Ai cập cổ đă đạt tới tŕnh độ hoàn thiện trong kỹ thuật ướp xác để ǵn giữ cơ thể sau khi chết, và thường trữ đầy trong các Kim tự tháp những tiện nghi sinh hoạt cung đ́nh mà các pharaoh tỏ ư nguyện muốn đem theo vào kiếp sau.

Kim tự tháp vĩ đại nhất, cũng là kiến trúc duy nhất c̣n tồn tại ngày nay trong số 7 kỳ quan của thời cổ đại, là Kim tự tháp Giza, xây dựng trong thời kỳ cai trị của Cheops, tên Hy lạp của Vua Khufu (2545-2520 trước CN). Tại thời điểm nó được xây dựng, Kim tự tháp này cao cỡ 482 phút, trải rộng một diện tích chừng 13 hec-ta và nặng ít nhất 6.5 tỉ tấn. Napoleon tính toán rằng lượng đá xây nên Kim tự tháp này, trên 2 300 000 khối, có thể tạo nên một bức tường dày 1 phút bao quanh Pháp với độ cao 10 phút. Tầm vóc khổng lồ của Kim tự tháp Giza cũng được tương xứng bởi thiết kế chính xác. Mỗi cạnh của nền tháp dài 776 phút, chênh lệch nhau không quá 7.9 inches; các khối đá được xếp chồng khít tới mức không thể nhét xen kẽ giữa chúng dù chỉ một tờ giấy mỏng. Các cạnh tháp chạy hầu như chính xác từ bắc tới nam, đông qua tây, sai lệch chừng 4 độ không hơn.

Vào thế kỷ 19, khi các nhà khảo cổ học phát hiện ra các Kim tự tháp, sức hấp dẫn của chúng đă làm nảy sinh cả một trường phái ngụy khoa học. Giới theo "Kim tự tháp học" miệt mài làm việc ḥng t́m ra một "đơn vị Kim tự tháp", một đơn vị chuẩn đă cho phép người Ai Cập cổ đại xây dựng nên các công tŕnh với sự chính xác siêu phàm. Các chuẩn như pi, khối lượng và chu vi TD, khoảng cách từ TD tới Mặt trời đă được gợi ư. Một số th́ đề đạt giả thuyết các Kim tự tháp đóng vai tṛ các văn bản đá, ghi chép mă hóa toàn bộ lịc sử chi tiết của thế giới con người.

Các nhà Kim tự tháp học thậm chí c̣n dài ḍng phóng đại giải thích quy tŕnh các công tŕnh vĩ đại này được xây dựng. Một giả thiết được phổ biến khá rộng răi trong thế kỷ 20 là các tảng đá khổng lồ ấy đă được chuyên chở tới TD bởi các sinh vật ngoài hành tinh, thả xuống vị trí hiện tại của chúng bằng các UFO


user posted image
Sự thật đằng sau sự tạo thành của các Kim tự tháp không hề kém phi thường, có chăng nó chỉ không mang tính chất hoang đường như các giả thuyết trên. Chu tŕnh xây dựng bắt đầu với việc đẽo các tảng đá được mang về từ các mỏ khai thác cách đó chừng 600 dặm xa, tại Aswan. Đa số các nhà sử học cho rằng các tảng đá này được thả trôi theo bè xuôi sông Nile trong mùa lũ, mặc dù không có bằng chứng khảo cổ nào của các bè gỗ lớn đủ để chuyên chở các khối đá có kích cỡ khổng lồ ấy. Đá được chuyển về, tại công tŕnh, việc đầu tiên của các nhân công lao động là tạo ra một mặt bằng móng bằng cách dẫn nước ngập vào băi, tạo nên một hệ thống kênh rạch sau đó đào sâu cho tới khi mực nước khắp nơi cân bằng. Ṿng đai ngoài được thiết lập, rồi cắt tới mức độ thích hợp, đôi khi một vài tảng đá cực lớn được giữ nguyên.

Một con đường lề bằng đá được làm bên bờ sông Nile nhằm phục vụ cho quá tŕnh bốc dỡ. Các khối đá được kéo trên các xe trượt trụ trên các trục lăn từ vị trí cách xa chừnng nửa dặm tới công trường. Tại đây, đội thợ nề và thợ đẽo đá sẽ bào nhẵn bề mặt đá, chuẩn bị cho việc xây dựng.

Khi đă sẵn sàng, những khối đá khổng lồ được lăn vào vị trí, một quá tŕnh gây nhiều tranh căi bởi thực tế là ṿng xe và dây tời kéo phải 800 năm sau đó mới xuất hiện tại Ai cập. Một vài học giả cho rằng người Ai Cập cổ đă chế ra các bậc cầu thang tam cấp dài theo độ cao dần của công tŕnh với một độ nghiêng cố định; số khác gợi ư về một cầu thang xoắn dài theo ṭa tháp. Đá được đẩy tới đầu cầu thang, rồi đặt vào trên nền vữa lỏng, bỏ yên tĩnh cho tới khi khô. Đường cầu thang này được tháo dỡ dần sau khi đỉnh tháp đă được dựng xong, và những người thợ nề có trách nhiệm mài nhẵn bề mặt đá trên đường đi xuống.

Lượng nhân công đă tham gia xây dựng nên ṭa tháp này được nhà sử học Hy Lạp Herodotus dự đoán là 100 000 người, thay thế sau mỗi giai đoạn 3 tháng, trong suốt 20 năm, dù đây có lẽ là một con tính hơi bị cường điệu hóa. Một trại lính cổ đại phát hiện được ở gần đó có sức chứa 4000 người, và có vẻ như có tới vài trại lính ở xung quanh ṭa tháp. Nhân công xây dựng không phải là nô lệ, công việc không bị ép buộc lao dịch, gây ra sự nghi ngờ với các truyền thuyết từ Kinh thánh về các quản đốc hà khắc dă man. Một bản khắc trên tường một hầm mộ một pharaoh tuyên bố rằng ông ta chưa bao giờ đánh một công nhân đủ mạnh để làm người đó ngă.

Kim tự tháp Giza là kỳ quan duy nhất trong bảy kỳ quan cổ đại c̣n tồn tại đến hôm nay. Kỳ quan biến mất sau cùng là hải đăng Alexandria.

______Sưu Tầm______




* Hosted for free by zIFBoards